โดย ณานันท์ชนม์ คำใบ
บรรดาพระที่นั่งต่างๆ ในเขตพระราชวังดุสิต พระที่นั่งไม้สักทองแห่งเดียวที่โดดเด่นเป็นสง่า คือ พระที่นั่งวิมานเมฆ นับได้ว่าเป็นพระที่นั่งที่สร้างด้วยไม้สักทองที่ใหญ่ที่สุดในโลก และสร้างตามแบบสถาปัตยกรรมตะวันตกแบบวิคตอเรียน ลักษณะพื้นที่โดยรอบมีต้นไม้น้อยใหญ่มากมาย มีความร่มรื่น เหมาะแก่การไปชื่นชมความงดงาม และพักผ่อนหย่อนใจ ทั้งนี้เป็นที่สนใจของทั้งไทยและเทศที่ไม่ควรพลาดที่จะมาเยี่ยมชม
พระที่นั่งวิมานเมฆเป็นพระที่นั่งที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2443 โดยโปรดเกล้าฯ ให้รื้อย้ายพระที่นั่ง “มันธาตุรัตนโรจน์” จากที่เกาะสีชังมาปลูกสร้างใหม่และทรงพระราชทานนามว่า “พระที่นั่งวิมานเมฆ” เนื่องจากในปีพ.ศ. 2436 ไทยเราเกิดกรณีพิพาทกับฝรั่งเศส ล้นเกล้ารัชกาลที่ 5 จึงมีพระราชดำริว่า เป็นการไม่ปลอดภัยที่จะเสด็จไปเกาะสีชัง
พระที่นั่งวิมานเมฆ เป็นพระที่นั่งถาวรองค์แรกในพระราชวังดุสิต สร้างด้วยไม้สักทองทั้งหลัง และอาจนับได้ว่าเป็นอาคารไม้สักทองที่ใหญ่ที่สุดในโลก ออกแบบการก่อสร้างโดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัตติวงศ์ ลักษณะสถาปัตยกรรมขององค์พระที่นั่งเป็นสถาปัตยกรรมแบบวิคตอเรียนตัวอาคารเป็นรูปตัวอักษรตัว L ในภาษาอังกฤษ ตั้งฉากกัน 2 ปีก แต่ละปีกยาว 60 เมตร บริเวณหน้าจั่ว เชิงชาย และระเบียง ประดับด้วยไม้แกะสลักลวดลายขนมปังขิง
พระที่นั่งวิมานเมฆนั้นสูงจากพื้นดินถึงหลังคายอดโดมแปดเหลี่ยม 25 เมตร มีห้องใหญ่ทั้งหมดประมาณ 31 ห้อง และปัจจุบันเปิดให้เข้า ชมทั้ง 31 ห้อง ห้องต่างๆ แบ่งออกเป็น 5 หมู่สี คือ สีฟ้า เขียว ชมพู งาช้าง และสีลูกพีช แต่ละหมู่สีเจ้านายหรือพระบรม วงศานุวงศ์ฝ่ายในประทับเป็นส่วนๆ ไป ส่วนบริเวณโดม 8 เหลี่ยม ทางทิศตะวันตกเป็นที่ประทับ ส่วนพระองค์ในล้นเกล้า รัชกาลที่ 5
นอกจากนั้นยังมีพื้นที่บริเวณพระตำหนัก ต่างๆ ที่สำคัญหลายหลัง ได้แก่
1. ตำหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพวงสร้อยสอางค์ พระองค์เจ้าพวงสร้อยสอางค์ซึ่งเป็นพระขนิษฐาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ปัจจุบันจัดแสดงนาฬิกาโบราณและของที่ระลึกจากต่างประเทศ
2. ตำหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรุณวดี ตำหนักนี้เดิมเป็นที่ประทับของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรุณวดี ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระราชทานพระขนิษฐาปัจจุบัน ซึ่งในปัจจุบันได้จัดแสดงภาพถ่ายฝีพระหัตถ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลปัจจุบัน
3. ตำหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุษบันบัวผัน เป็นตำหนักที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระราชทานพระเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้าบุษบัวบัวผัน พระขนิษฐา ปัจจุบันเป็นอีกตำหนักหนึ่งที่จัดแสดงภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลปัจจุบัน
4. ตำหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวรเสรฐสุดา ตำหนักหลังนี้เป็นที่ประทับของกรมหลวงวรเสรฐสุดา พระราชธิดาในรัชกาลที่ 3 ปัจจุบันสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานศิลปวัตถุวัฒนธรรมบ้านเชียง ซึ่งเป็นวัฒนธรรมของคนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยมาจัดแสดง
5. ตำหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา ตำหนักหลังนี้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯให้สร้างพระราชทานพระเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา พระขนิษฐา ปัจจุบันจัดแสดงพระภูษาและผ้าโบราณและผ้าไหมจากมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ
6. ตำหนักสวนฝรั่งกังไส เดิมเป็นที่ประทับของพระราชชายา เจ้าดารารัศมีในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นอาคารก่ออิฐถือปูน หลังคาปั้นหยา ปัจจุบันตำหนักสวนฝรั่งกังไสเปิดเป็นอาคารจัดแสดงศิลปวัตถุสำคัญ
7. ตำหนักหอ เป็นตำหนักแรกในวังบางขุนพรหม เป็นวังที่ประทับของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต พระโอรสใน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ปัจจุบันตำหนักหอใช้เป็นอาคารจัดแสดงของใช้ส่วนพระองค์สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ ซึ่งอัญเชิญมาจากวังศุโขทัย และจัดแสดงศิลปวัตถุเครื่องปั้นดินเผาเตาแม่น้ำน้อย เครื่องปั้นดินเผาสมัยสุโขทัยซึ่งจมอยู่ใต้ทะเลแถบตะวันออกของประเทศไทย
พระที่นั่งวิมานเมฆถือว่าเป็นสถานที่มีพระราชประวัติที่ยาวนาน อีกทั้งยังมีความประณีตและความงดงามของตัวอาคารที่ได้รับการผสมผสานเข้ากับสถาปัตยกรรมจากต่างชาติ ทั้งนี้เราชาวไทยซึ่งไม่ควรพลาดเป็นอย่างยิ่งที่จะไปเยี่ยมชมความงามและประวัติความเป็นมาอันยาวนานของสถานที่อันทรงคุณค่าแห่งนี้
อ้างอิง
Vimanmek Mansion. (2555) พระที่นั่งวิมานเมฆ. สืบค้นเมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2558, จาก http://www.vimanmek.com/index.php/main
Wikipedia. (2558) พระที่นั่งวิมานเมฆ. สืบค้นเมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ.2558, จาก https://th.wikipedia.org/wiki/พระที่นั่งวิมานเมฆ
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.(2558) พระที่นั่งวิมานเมฆ. สืบค้นเมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ.2558, จาก http://thai.tourismthailand.org
บรรดาพระที่นั่งต่างๆ ในเขตพระราชวังดุสิต พระที่นั่งไม้สักทองแห่งเดียวที่โดดเด่นเป็นสง่า คือ พระที่นั่งวิมานเมฆ นับได้ว่าเป็นพระที่นั่งที่สร้างด้วยไม้สักทองที่ใหญ่ที่สุดในโลก และสร้างตามแบบสถาปัตยกรรมตะวันตกแบบวิคตอเรียน ลักษณะพื้นที่โดยรอบมีต้นไม้น้อยใหญ่มากมาย มีความร่มรื่น เหมาะแก่การไปชื่นชมความงดงาม และพักผ่อนหย่อนใจ ทั้งนี้เป็นที่สนใจของทั้งไทยและเทศที่ไม่ควรพลาดที่จะมาเยี่ยมชม
พระที่นั่งวิมานเมฆเป็นพระที่นั่งที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2443 โดยโปรดเกล้าฯ ให้รื้อย้ายพระที่นั่ง “มันธาตุรัตนโรจน์” จากที่เกาะสีชังมาปลูกสร้างใหม่และทรงพระราชทานนามว่า “พระที่นั่งวิมานเมฆ” เนื่องจากในปีพ.ศ. 2436 ไทยเราเกิดกรณีพิพาทกับฝรั่งเศส ล้นเกล้ารัชกาลที่ 5 จึงมีพระราชดำริว่า เป็นการไม่ปลอดภัยที่จะเสด็จไปเกาะสีชัง
ที่มา: http://www.vimanmek.com
พระที่นั่งวิมานเมฆ เป็นพระที่นั่งถาวรองค์แรกในพระราชวังดุสิต สร้างด้วยไม้สักทองทั้งหลัง และอาจนับได้ว่าเป็นอาคารไม้สักทองที่ใหญ่ที่สุดในโลก ออกแบบการก่อสร้างโดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัตติวงศ์ ลักษณะสถาปัตยกรรมขององค์พระที่นั่งเป็นสถาปัตยกรรมแบบวิคตอเรียนตัวอาคารเป็นรูปตัวอักษรตัว L ในภาษาอังกฤษ ตั้งฉากกัน 2 ปีก แต่ละปีกยาว 60 เมตร บริเวณหน้าจั่ว เชิงชาย และระเบียง ประดับด้วยไม้แกะสลักลวดลายขนมปังขิง
พระที่นั่งวิมานเมฆนั้นสูงจากพื้นดินถึงหลังคายอดโดมแปดเหลี่ยม 25 เมตร มีห้องใหญ่ทั้งหมดประมาณ 31 ห้อง และปัจจุบันเปิดให้เข้า ชมทั้ง 31 ห้อง ห้องต่างๆ แบ่งออกเป็น 5 หมู่สี คือ สีฟ้า เขียว ชมพู งาช้าง และสีลูกพีช แต่ละหมู่สีเจ้านายหรือพระบรม วงศานุวงศ์ฝ่ายในประทับเป็นส่วนๆ ไป ส่วนบริเวณโดม 8 เหลี่ยม ทางทิศตะวันตกเป็นที่ประทับ ส่วนพระองค์ในล้นเกล้า รัชกาลที่ 5
ที่มา: http://www.vimanmek.com
นอกจากนั้นยังมีพื้นที่บริเวณพระตำหนัก ต่างๆ ที่สำคัญหลายหลัง ได้แก่
1. ตำหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพวงสร้อยสอางค์ พระองค์เจ้าพวงสร้อยสอางค์ซึ่งเป็นพระขนิษฐาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ปัจจุบันจัดแสดงนาฬิกาโบราณและของที่ระลึกจากต่างประเทศ
2. ตำหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรุณวดี ตำหนักนี้เดิมเป็นที่ประทับของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรุณวดี ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระราชทานพระขนิษฐาปัจจุบัน ซึ่งในปัจจุบันได้จัดแสดงภาพถ่ายฝีพระหัตถ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลปัจจุบัน
3. ตำหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุษบันบัวผัน เป็นตำหนักที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระราชทานพระเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้าบุษบัวบัวผัน พระขนิษฐา ปัจจุบันเป็นอีกตำหนักหนึ่งที่จัดแสดงภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลปัจจุบัน
4. ตำหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวรเสรฐสุดา ตำหนักหลังนี้เป็นที่ประทับของกรมหลวงวรเสรฐสุดา พระราชธิดาในรัชกาลที่ 3 ปัจจุบันสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานศิลปวัตถุวัฒนธรรมบ้านเชียง ซึ่งเป็นวัฒนธรรมของคนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยมาจัดแสดง
5. ตำหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา ตำหนักหลังนี้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯให้สร้างพระราชทานพระเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา พระขนิษฐา ปัจจุบันจัดแสดงพระภูษาและผ้าโบราณและผ้าไหมจากมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ
6. ตำหนักสวนฝรั่งกังไส เดิมเป็นที่ประทับของพระราชชายา เจ้าดารารัศมีในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นอาคารก่ออิฐถือปูน หลังคาปั้นหยา ปัจจุบันตำหนักสวนฝรั่งกังไสเปิดเป็นอาคารจัดแสดงศิลปวัตถุสำคัญ
7. ตำหนักหอ เป็นตำหนักแรกในวังบางขุนพรหม เป็นวังที่ประทับของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต พระโอรสใน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ปัจจุบันตำหนักหอใช้เป็นอาคารจัดแสดงของใช้ส่วนพระองค์สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ ซึ่งอัญเชิญมาจากวังศุโขทัย และจัดแสดงศิลปวัตถุเครื่องปั้นดินเผาเตาแม่น้ำน้อย เครื่องปั้นดินเผาสมัยสุโขทัยซึ่งจมอยู่ใต้ทะเลแถบตะวันออกของประเทศไทย
พระที่นั่งวิมานเมฆถือว่าเป็นสถานที่มีพระราชประวัติที่ยาวนาน อีกทั้งยังมีความประณีตและความงดงามของตัวอาคารที่ได้รับการผสมผสานเข้ากับสถาปัตยกรรมจากต่างชาติ ทั้งนี้เราชาวไทยซึ่งไม่ควรพลาดเป็นอย่างยิ่งที่จะไปเยี่ยมชมความงามและประวัติความเป็นมาอันยาวนานของสถานที่อันทรงคุณค่าแห่งนี้
อ้างอิง
Vimanmek Mansion
Wikipedia
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.(2558) พระที่นั่งวิมานเมฆ. สืบค้นเมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ.2558, จาก http://thai.tourismthailand.org
